Illusie en stoffelijkheid

door Raymond Baan, kunstpublicist
Kunstbeeld, 1993


In de grafiek van Frank Porcelijn zijn algemeen ervaren realiteit en individuele perceptie elkaars gedurige tegenspelers. Het onmogelijke, het onwaarschijnlijke en het ongewisse plaatsen ons voor raadsels, op een wijze die ons steeds weer herinnert aan het medium, dat met tweedimensionale middelen een illusie in drie dimensies wekt.
Thematiek en techniek - die elkaar wederzijds be?Ønvloeden - zijn in dit werk slechts aanleidingen tot de voortgang van een proces waarin het vakmanschap een lange voorgeschiedenis verraadt, maar waarvan de geestdrift doet vermoeden, dat het nog maar nauwelijks is begonnen.

Oeuvre

In 1974 leert Porcelijn de mogelijkheden van de kleuretstechniek kennen. Aanvankelijk vertonen zijn etsen nog in grote trekken de beeld- en stijlkenmerken van de zwart-wit tekeningen uit voorgaande jaren. Het gebruik van kleur geeft aan de etsen een meer po?´tisch karakter.
Zij vertonen nog wel een licht surrealistische inslag, maar de voorstellingen worden vrijer en de composities harmonischer. Tot 1980 gebruikte Frank Porcelijn meer dan ?©?©n drukgang om de kleur op te brengen. Nadien tekent hij de hele voorstelling op ?©?©n zinkplaat. Dit geeft hem in een vroege fase zicht op de compositie van het geheel en biedt hem bovendien de mogelijkheid de kleuren waar nodig in elkaar over te laten gaan en elders gescheiden te houden. Had het kleurgebruik in voorgaande etsenseries vaak een kosmetisch karakter, vanaf nu versterkt het de illusie van ruimte.

Het oeuvre van Frank Porcelijn is opgebouwd uit series, 'beeldsalvo's', waarbij het waarnemeningspunt per reeks sterk verschilt. Wie het oeuvre als geheel beziet, krijgt door deze wisselende waarnemingspunten soms de indruk zelf in de ruimte te worden verplaatst.

(ingekort met toestemming van de auteur)